ΔΡΟΜΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

Από την Έξοδο του Μεσολογγίου ως το Ναύπλιο
10 Απριλίου 1826

Ο πίνακας είναι έργο του Eugène Delacroix.
Τίτλος: Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου (στα γαλλικά, La Grèce sur les ruines de Missolonghi), ζωγραφισμένος το 1826.
Δεν απεικονίζει κυριολεκτικά τη μάχη, αλλά μια αλληγορική μορφή της Ελλάδας, η οποία θρηνεί πάνω στα ερείπια του Μεσολογγίου μετά την Έξοδο.
Αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά έργα του φιλελληνισμού και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διέγερση της διεθνούς κοινής γνώμης υπέρ του Ελληνικού Αγώνα για την Ανεξαρτησία.

Μετά από σχεδόν 12 µήνες Πολιορκίας οι πολιορκητές, Οθωμανοί με ενισχύσεις από χώρες της αυτοκρατορίας τους δεν έχουν κατορθώσει να κάµψουν την αντίσταση των Μεσολογγιτών.

Οι Έλληνες έχουν αποκρούσει τις προτάσεις για παράδοση της πόλης. Εν τούτοις οι τροφές τελειώνουν.

Αποφασίζουν οµοφώνως την Έξοδο µε σκοπό να πάνε στο Ναύπλιο στην Κυβέρνηση, η οποία τους είχε εγκαταλείψει.

∆υστυχώς οι πολιορκητές γνώριζαν το σχέδιο και είχαν προετοιµαστεί για να τους αναχαιτίσουν.

Οι πολιορκηµένοι , πέρασαν πάνω από την τάφρο, από ξύλινα γεφύρια που κατασκεύασαν, βγαίνοντας σε τρεις φάλαγγες

Με τα σπαθιά στα χέρια ανοίγουν ∆ρόµους ανάµεσα στους πολιορκητές µε τεράστιες απώλειες και µε πρώτο στόχο το µοναστήρι του Αγίου Συµεών.

Από τους περίπου 12.000 πολιορκηµένους, 2.500 ξένους στρατιώτες και 9.500 Μεσολογγίτες πολεµιστές και αµάχους σώζονται περίπου 2.000, από αυτούς:

• 1.500 ξένοι µαζί µε Μεσολογγίτες και
• 300 Μεσολογγίτες χώρια,

Πολλοί σκοτώθηκαν µέσα στην πόλη είτε πολεµώντας είτε κατά τις ανατινάξεις της Πυριτιδαποθήκης και του Ανεµόµυλου.

Από τους υπόλοιπους:

• 4.000 σκοτώνονται και
• 6.000 γυναικόπαιδα πωλούνται ως σκλάβοι έξω από τα Τείχη. Από εκεί σε δυό οµάδες βαδίζουν προς το Ναύπλιο :
• οι πολυπληθέστεροι µέσω Ρούµελης φθάνουν στο Ναύπλιο την 20 Μαΐου
• οι Μεσολογγίτες µέσω Ναυπακτίας , ∆ωρίδας και Βόρειας Πελοποννήσου φθάνουν στο Ναύπλιο την 28 Απριλίου

Οι διασωθέντες βάδισαν με στάσεις έως το Ναύπλιο, η μια ομάδα με τους Δημ. Μακρή, Νότη Μπότσαρη και Κίτσο Τζαβέλα και άλλους καπετάνιους μέσω της Ρούμελης και του Ισθμού και μια δεύτερη με Μεσολογγίτες υπό τον Γιαννάκη Ραζηκώτσικα και τον Μήτρο  Δεληγιώργη μέσω των Τροιζονιών και της Βόρειας Πελοποννήσου.
Γνωρίζουµε τις διαδροµές τους από αποµνηµονεύµατα αγωνιστών..

Για την έξοδο ως γνωστόν έχει γραφεί το μεγαλειώδες ποίημα του Διονύσιου Σολωμού ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ, παρακολουθώντας την πολιορκία από το γειτονικό νησή της Λευκάδας.

Αυτή την µεγαλειώδη Έξοδο και την ηρωϊκή πορεία των Υπερασπιστών του Μεσολογγίου θέλουµε να τιµήσουµε µε τους ∆ΡΟΜΟΥΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, τρέχοντας πάνω στα ίχνη των προγόνων µας.